Hà Nam – vùng đất chiêm trũng ven sông Hồng, không chỉ nổi tiếng bởi cảnh quan thiên nhiên thanh bình mà còn ghi dấu trong lòng du khách với những món ăn dân dã, đậm đà hồn quê. Nếu có dịp ghé thăm nơi đây, bạn nhất định phải thưởng thức những đặc sản nổi tiếng dưới đây.
1. Bánh Cuốn Chả Phủ Lý – Hương Vị Dân Dã Khó Quên
Bánh cuốn Phủ Lý được làm từ gạo tẻ tám xoan ngon nhất, tráng mỏng, hấp vừa tới để có độ dai và trắng trong như lòng trắng trứng gà. Điểm đặc biệt là bánh cuốn ở đây không ăn cùng chả quế hay chả lụa mà dùng với chả thịt nướng. Thịt ba chỉ được thái mỏng, ướp gia vị đậm đà rồi nướng trên than hoa đỏ rực cho đến khi vàng ruộm, dậy mùi thơm. Nước chấm cũng là bí quyết tạo nên hương vị đặc biệt của món ăn này. Nước mắm pha đủ vị chua – cay – mặn – ngọt, thêm chút dưa góp đu đủ giòn để ăn cùng. Khi chấm bánh, thực khách sẽ cảm nhận được sự hài hòa giữa bánh cuốn mềm, chả nướng thơm và nước chấm nóng hổi.
2. Quýt Lý Nhân – Trái Ngọt Tiến Vua
Lý Nhân là vùng đất được phù sa sông Hồng bồi đắp, nổi tiếng với giống quýt hương quả dẹt, vỏ mỏng, vàng ươm và thơm đặc trưng. Quýt có vị ngọt thanh, chứa nhiều vitamin C tốt cho sức khỏe, giúp làm đẹp da và tăng sức đề kháng. Từ thời phong kiến, quýt Lý Nhân đã được chọn làm vật phẩm dâng tiến vua, cùng với chuối ngự Đại Hoàng trở thành niềm tự hào của vùng đất Hà Nam. Ngày nay, giống quýt quý hiếm này đang được khôi phục và bảo tồn, tiếp tục giữ gìn hương vị truyền thống.
3. Cá Kho Bá Kiến – Niêu Cá Làng Vũ Đại
Nhắc đến làng Vũ Đại, nhiều người nhớ đến Chí Phèo trong văn học, nhưng ngày nay nơi đây còn nổi tiếng với món cá kho Bá Kiến trứ danh. Cá trắm đen được chọn lọc kỹ, ướp gia vị cùng giềng, gừng, nước mắm, thịt ba chỉ, xếp vào niêu đất và kho liên tục trong 16 giờ bằng củi nhãn cho đến khi cá thấm đều, thịt chắc, hương thơm lan tỏa. Cá kho Bá Kiến có thể bảo quản được lâu mà vẫn giữ nguyên vị ngọt, béo, là món quà quê được nhiều du khách mua về thưởng thức và biếu tặng.
4. Hồng Không Hạt Nhân Hậu – Trái Ngọt Mềm Mại
Hồng không hạt Nhân Hậu nổi tiếng bởi hình dáng to, tròn, da căng mịn, ruột đỏ thẫm, mềm tan trong miệng. Điều đặc biệt là quả hoàn toàn không có hạt, chỉ có phần nhân giòn như thạch, tạo cảm giác thú vị khi ăn. Khi bóc vỏ mỏng, thưởng thức từng miếng hồng ngọt lịm, bạn sẽ hiểu vì sao loại quả này làm say lòng biết bao thực khách.
5. Bún Cá Rô Đồng – Món Quà Của Vùng Chiêm Trũng
Hà Nam là nơi có nhiều cá rô đồng tự nhiên, đặc biệt vào mùa lúa đòng. Bún cá rô đồng hấp dẫn với phần thịt cá chiên vàng ruộm, nước dùng ngọt thanh ninh từ xương cá, ăn kèm rau cải xanh mát. Để món ăn đạt chuẩn, đầu bếp phải chọn đúng cá rô đồng, lọc thịt khéo léo và chiên vừa tới để cá giòn mà không bị khô. Đây là món ăn dân dã nhưng lại chinh phục được cả những thực khách khó tính.
6. Rượu Làng Vọc – Hương Vị Trăm Năm
Rượu làng Vọc (Bình Lục) đã tồn tại hàng trăm năm, được nấu từ gạo nếp ngon ủ với men thuốc bắc gồm 36 vị. Quy trình nấu rượu được thực hiện nghiêm ngặt, từ khâu ủ cơm đến chưng cất, giúp rượu có hương thơm nồng nàn, vị đậm đà, ngọt hậu. Rượu chỉ thật sự ngon khi được nấu tại làng Vọc, vì vậy đây là một trong những đặc sản được nhiều du khách tìm mua khi ghé thăm Hà Nam.
7. Bánh Đa Kiện Khê – Đậm Đà Vị Quê
Bánh đa Kiện Khê được làm từ gạo tẻ, vừng, lạc và được tráng mỏng, phơi khéo léo để giữ được độ giòn. Người dân nơi đây còn sáng tạo khi ăn kèm bánh đa với chuối tiêu hoặc cùi dừa, tạo nên hương vị vừa bùi vừa ngọt, rất đặc trưng.
8. Bún Làng Tái Kênh – Sợi Bún Trắng Trong, Dai Ngon
Bún Tái Kênh được làm thủ công từ gạo Khang Dân, trải qua công đoạn ngâm, xay, nặn, vắt sợi và luộc kỹ lưỡng. Sợi bún trắng trong, dai, không bết dính, được bán tươi trong ngày, ăn kèm nước dùng đậm đà cho cảm giác dẻo thơm rất đặc biệt.
9. Mắm Cáy Bình Lục – Hương Vị Mặn Mà Quê Nhà
Mắm cáy Bình Lục nổi tiếng với hương vị hăng nồng, cay nhẹ, mặn mòi. Cáy được giã nhuyễn, trộn muối, giềng hoặc gừng, cho vào hũ sành ủ kỹ. Thành phẩm mắm cáy có mùi thơm đặc trưng, rất hợp để chấm thịt luộc, rau luộc hoặc làm gia vị nấu ăn.
10. Chuối Ngự Đại Hoàng – Chuối Tiến Vua
Chuối ngự Đại Hoàng là loại chuối nhỏ, vàng óng, thơm ngọt, từng là sản vật tiến vua thời Trần. Đến nay, chuối ngự vẫn là đặc sản được nhiều gia đình chọn mua để thắp hương và biếu tặng dịp lễ Tết. Chuối được giấm chín tự nhiên bằng trấu và tro, không dùng hóa chất, giữ nguyên hương vị truyền thống.
Hà Nam không chỉ là vùng đất của cảnh sắc hữu tình mà còn là “thiên đường ẩm thực” của những món đặc sản dân dã. Nếu có dịp ghé thăm, đừng quên thưởng thức trọn vẹn hương vị quê hương qua những món ngon kể trên.
